1. Ushbu Nizom O‘zbekiston yoshlar ittifoqining oliy ta’lim muassasasidagi boshlang‘ich tashkiloti (keyingi o‘rinlarda — boshlang‘ich tashkilot)ning maqomi, asosiy vazifalari, funksiyalari, huquq va majburiyatlari hamda faoliyatining tashkiliy asoslarini belgilaydi.
2. Boshlang‘ich tashkilot oliy ta’lim muassasasida kamida besh nafar Ittifoqning maqsad va vazifalariga xayrixoh bo‘lgan yoshlar tashabbusi bilan tuziladi hamda Ittifoqning hududiy Kengashlari tomonidan ro‘yxatga olinadi.
3. Boshlang‘ich tashkilot oliy ta’lim muassasasidagi talaba-yoshlarni ma’naviy-axloqiy va jismoniy barkamol etib tarbiyalash, ularning ma’naviy-mafkuraviy dunyoqarashini mustahkamlash, huquq va manfaatlarini himoya qilish, ijtimoiy faolligini oshirish borasida faoliyat yurituvchi O‘zbekiston yoshlar ittifoqining eng quyi tuzilmasi hisoblanadi hamda o‘z faoliyatida O‘zbekiston yoshlar ittifoqining Markaziy, hududiy va mahalliy Kengashlariga bo‘ysunadi.
4. Boshlang‘ich tashkilot o‘z faoliyatini oliy ta’lim muassasasi rahbariyati va muassasadagi boshqa tuzilmalar bilan hamkorlikda amalga oshiradi.
5. Boshlang‘ich tashkilot o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Prezident farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, O‘zbekiston yoshlar ittifoqi Ustaviga, ushbu Nizomga hamda boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi.
6. Boshlang‘ich tashkilotning asosiy maqsadi oliy ta’lim muassasasida talaba-yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, ularning ma’naviy-mafkuraviy dunyoqarashini mustahkamlash, iqtidorli yoshlarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, ijtimoiy faolligini oshirish, bo‘sh vaqtlarini mazmunli tashkil etish hamda tashabbuslarini amalga oshirishga ko‘maklashishdan iborat.
7. Boshlang‘ich tashkilotning asosiy vazifalari:
talaba-yoshlarni qo‘llab-quvvatlash va ularning qonuniy huquq hamda manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan amaliy chora-tadbirlar yuzasidan takliflar tayyorlash;
ijtimoiy himoyaga muhtoj, yetim va ota-onasining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan talaba-yoshlarning ijtimoiy-huquqiy himoyasini tashkil etish;
huquqbuzarlikdan jabrlangan yoki huquqbuzarlikka moyil bo‘lgan talaba-yoshlarni ijtimoiy reabilitatsiya qilish va moslashtirish ishlarida ishtirok etish;
talaba-yoshlarni Vatanga muhabbat va sadoqat ruhida tarbiyalash, milliy qadriyatlar, diniy bag‘rikenglik, millatlararo totuvlik va oilaviy qadriyatlarni singdirish;
Konstitutsiya va qonunlarda belgilangan fuqarolik huquq va burchlarini anglatish;
yoshlarga oid davlat siyosati sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarning mazmun-mohiyatini tushuntirish;
talaba-yoshlarning murojaatlari va muammolarini ko‘rib chiqish hamda hal etishda ko‘maklashish;
chuqur bilim olish, chet tillarini o‘rganish, zamonaviy AKTni egallash va kasb-hunarga yo‘naltirishga ko‘maklashish;
iqtidorli yoshlarni aniqlash, qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirish;
intellektual va ijodiy qobiliyatlarni rivojlantirishga xizmat qiluvchi klub va to‘garaklar faoliyatini tashkil etish;
kitobxonlikni keng targ‘ib qilish va kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish;
“ommaviy madaniyat” niqobi ostidagi zararli illatlar, axborot xurujlari, diniy aqidaparastlik, missionerlik va ekstremistik g‘oyalarga qarshi mafkuraviy immunitetni shakllantirish;
yoshlar turizmini rivojlantirish, tarixiy obidalar, qadamjolar, muzeylar, teatrlar va mustaqillik davrida barpo etilgan inshootlarga tashriflar uyushtirish;
ayniqsa xotin-qizlar o‘rtasida sportni keng targ‘ib etish va sport musobaqalarida ishtirok etishlari uchun zarur sharoit yaratish;
tibbiy madaniyatni, xususan kasalliklardan himoyalanish yo‘llarini tushuntirishga qaratilgan targ‘ibot tadbirlarini tashkil etish;
ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanishni targ‘ib etish orqali ekologik madaniyatni yuksaltirish hamda ekologik tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlash.
8. Boshlang‘ich tashkilotning huquqlari:
talaba-yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan o‘quv-tarbiya va boshqa jarayonlarda ishtirok etish;
mas’ul xodimlar va o‘qituvchilardan zarur ma’lumotlarni olish hamda nazorat qilish;
darslar sifati, professor-o‘qituvchilarning talabalar bilan munosabati, kutubxona va sport obyektlari faoliyatini o‘rganish, ijtimoiy so‘rovlar o‘tkazish;
talaba-yoshlarning muammolari va tashabbuslari yuzasidan rektor va yuqori tashkilotlarga takliflar kiritish;
oliy ta’lim muassasasidagi sharoitlardan to‘liq foydalanish, yoshlar ishtirokida to‘garak va klublar tashkil etish;
ish rejasidagi tadbirlarning oliy ta’lim muassasasi tomonidan moliyalashtirilishini tashkil etish;
belgilangan tartibda qo‘shimcha tuzilmalar tashkil etish;
faoliyatiga doir ma’lumotlarni tarqatish va targ‘ib etish;
tegishli normativ-huquqiy hujjatlarda nazarda tutilgan boshqa huquqlardan foydalanish.
9. Boshlang‘ich tashkilotning majburiyatlari:
amaldagi normativ-huquqiy hujjatlar, O‘zbekiston yoshlar ittifoqi va oliy ta’lim muassasasi tomonidan qabul qilingan lokal hujjatlar doirasida faoliyat yuritish;
belgilangan tartib-qoidalarga rioya qilish;
Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, O‘zbekiston yoshlar ittifoqining yuqori turuvchi Kengashlari va oliy ta’lim muassasasi rahbariyatining topshiriq hamda ko‘rsatmalarini bajarish;
tegishli hududiy Kengash va oliy ta’lim muassasasi rahbariyatiga har chorakda hisobot taqdim etib borish;
ajratilgan xona, moddiy-texnik vositalar va mablag‘lardan to‘g‘ri foydalanish;
oliy ta’lim muassasasining o‘quv-tarbiya va boshqa ishlariga ko‘maklashish.
10. Boshlang‘ich tashkilotning tashkiliy tuzilmasiga quyidagilar kiradi:
umumiy yig‘ilish;
Yoshlar Kengashi;
fakultet koordinatorlari;
akademik guruh koordinatorlari;
boshlang‘ich tashkilot qoshidagi tuzilmalar (to‘garaklar, klublar, uyushmalar, harakatlar va boshqalar).
11. Umumiy yig‘ilish boshlang‘ich tashkilotning rahbar organi hisoblanadi. Hisobot yig‘ilishi bir yilda kamida bir marta, vakolatli umumiy yig‘ilish esa ikki yilda kamida bir marta чақирiladi. Uni chaqirish to‘g‘risidagi qaror Yoshlar Kengashi tomonidan qabul qilinadi va kun tartibi kamida ikki hafta oldin e’lon qilinadi.
12. Umumiy yig‘ilish:
boshlang‘ich tashkilot faoliyatiga daxldor barcha masalalarni ko‘rib chiqadi;
qayta tashkil etish yoki faoliyatini tugatish to‘g‘risida qaror qabul qiladi;
yoshlar yetakchisi, Yoshlar Kengashi a’zolari va fakultet koordinatorlari hisobotlarini tinglaydi;
Yoshlar Kengashi tarkibini saylaydi.
Qayta tashkil etish va tugatish bo‘yicha qaror delegatlarning uchdan ikki qismi ovozi bilan, boshqa masalalar esa ko‘pchilik ovoz bilan qabul qilinadi.
13. Yoshlar Kengashi umumiy yig‘ilishlar oralig‘ida boshlang‘ich tashkilotning rahbar organi hisoblanadi va kamida 7 kishidan iborat tarkibda 2 yil muddatga saylanadi.
14. Yoshlar Kengashi tarkibiga quyidagilar kiradi:
yoshlar yetakchisi;
intellektual loyihalar koordinatori;
besh tashabbus loyihalari koordinatori;
harbiy-vatanparvarlik loyihalari koordinatori;
tadbirkorlik va innovatsion loyihalar koordinatori;
“Yoshlar daftari” va metsenatlik dasturlari koordinatori;
talaba-qizlar koordinatori.
15. Yoshlar yetakchisi:
boshlang‘ich tashkilot faoliyatiga rahbarlik qiladi;
tizimdagi barcha yetakchilar faoliyatini muvofiqlashtiradi;
taklif va tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlaydi;
talaba-yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qiladi;
tashkilot nomidan ish yuritadi;
yuqori tashkilotlar va rahbariyatga axborot hamda hisobotlar taqdim etadi;
ajratilgan xonalar, texnika va mablag‘lardan maqsadli foydalanishni ta’minlaydi;
tegishli kengashlar, ishchi guruhlar va komissiyalarda a’zo sifatida faoliyat yuritadi.
16. Yoshlar yetakchisi oliy ta’lim muassasasi rektori (direktori)ning yoshlar masalalari bo‘yicha maslahatchisi hisoblanadi hamda hududiy Kengash va rektorga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bo‘ysunadi.
17. Fakultet koordinatori fakultet miqyosida faoliyat yurituvchi bo‘g‘in bo‘lib, fakultet talabalari orasidan ochiq ovoz berish yo‘li bilan saylanadi.
18. Akademik guruh koordinatori guruh darajasida ishlovchi quyi bo‘g‘in hisoblanadi. Talabalar soni kamida 20 nafardan ortiq bo‘lgan guruhlarda saylanadi, aks holda yo‘nalish yoki kurs kesimida saylanadi.
19. Boshlang‘ich tashkilot o‘z maqsad va vazifalaridan kelib chiqib to‘garaklar, klublar, uyushmalar, volontyorlik guruhlari va boshqa tuzilmalarni tashkil etishi mumkin. Ularning ishiga tegishli yo‘nalish koordinatorlari rahbarlik qiladi.
20. Yoshlar yetakchisi saylovi umumiy yig‘ilishda ochiq ovoz berish yo‘li bilan o‘tkaziladi.
21. Yetakchilikka nomzodlarni fakultetlar Yoshlar Kengashlari, talabalarning tashabbuskor guruhlari hamda oliy ta’lim muassasasi rektori bilan kelishilgan holda ko‘rsatish mumkin.
22. Ko‘rsatilgan nomzodlar rektor tavsiyasi bilan O‘zbekiston yoshlar ittifoqining tegishli hududiy Kengashi huzuridagi tanlov komissiyasiga suhbatdan o‘tish uchun yuboriladi.
23. Tanlov komissiyasi suhbatidan o‘tgan nomzodlar saylov jarayonlarida ishtirok etish huquqini oladi.
24. Yoshlar yetakchisi lavozimiga nomzod:
35 yoshdan oshmagan bo‘lishi;
talaba, magistr, tayanch doktorant yoki pedagog xodim bo‘lishi;
yetakchilik, notiqlik, tashabbuskorlik va fidoyilik xususiyatlariga ega bo‘lishi;
boshqaruv, tashkilotchilik va jamoat bilan ishlash ko‘nikmalariga ega bo‘lishi;
zararli g‘oyalar va ma’naviy tahdidlar haqida yetarli tasavvurga ega bo‘lishi;
yoshlarga oid davlat siyosati va ta’lim-tarbiya jarayoniga doir me’yoriy-huquqiy hujjatlar haqida to‘liq ma’lumotga ega bo‘lishi lozim.
25. Nomzodlarga saylovoldi tashviqoti olib borish uchun 10 kun muddat beriladi. Saylovoldi tashviqoti saylov kunidan bir kun oldin to‘xtatiladi. Nisbatan ko‘p ovoz olgan nomzod yoshlar yetakchisi etib saylangan hisoblanadi va 2 yil muddat faoliyat olib boradi.
26. Ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda saylovga tayyorgarlik va saylov jarayoni yoritib borilishi mumkin.
27. Oliy ta’lim muassasasi tomonidan boshlang‘ich tashkilotga alohida xona, ish stoli va stullar, javonlar, kompyuterlar jamlanmasi, printer, proyektor, ekran, raqamli fotoapparat hamda zaruriy devonxona mollari bilan ta’minlanadi.
28. Boshlang‘ich tashkilotning ish rejasida belgilangan chora-tadbirlar oliy ta’lim muassasasining ish rejasiga kiritiladi.
29. Boshlang‘ich tashkilot faoliyatiga oid normativ-huquqiy hujjatlar, uslubiy qo‘llanmalar va tarqatma materiallar O‘zbekiston yoshlar ittifoqi Markaziy Kengashi tomonidan ta’minlanadi.
30. Boshlang‘ich tashkilot faoliyatini to‘xtatishga asosli sabablar bo‘lsa, uning faoliyati umumiy yig‘ilish qarori bilan belgilangan tartibda tugatiladi.
